Laat je prana stromen

Als yogi’s bewaken we ons prana door goed te leven, bewust te eten en met aandacht onze asana’s te oefenen. Wat valt er nog meer te weten over ons energielichaam en hoe houden we deze batterij opgeladen? Een mini-dossier over pranamaya kosha.

Energielichaam klinkt zweveriger dan het is. Want energie mag dan onzichtbaar zijn, waarneembaar is ze zeker. Denk aan de knetterende aanraking van een geliefde, de warme handen van de masseur of het ongemakkelijke gevoel als je in een ruimte bent met een boos iemand. Je fit voelen, slaperig, sloom, onrustig, of kalm zijn allemaal uitingen van het energielichaam. Net zoals je een eigen ‘look’ hebt, heb je ook een unieke energetische signatuur. Ben je je eenmaal bewust van je eigen energie, dan herken je steeds beter hoe die op dat moment aanvoelt. Ook de energie van anderen kun je in de loop der tijd steeds beter gaan oppikken.

De reis naar binnen

Zo’n 3000 jaar geleden legden de yogawijsgeren een plattegrond vast voor een innerlijke reis. Een reis die door vijf lagen gaat en begint bij de buitenkant van het lichaam en eindigt bij de kern van het zelf: de belichaamde ziel. De Upanishads – de klassieke tantristische yogatekst – beschrijven de vijf lagen, of koshas, als steeds subtielere vormen van energie. De kosha-kaart is een waardevolle en tegelijkertijd praktische tool die je kan helpen je yogabeoefening te verdiepen en je kwaliteit van leven te verbeteren. Je kunt de kosha-plattegrond net als een gewone kaart gebruiken – om je te oriënteren voor je begint aan je practice of als je tijdens je practice verdwaalt.

Vijf lagen

Yogi’s zien de mens als een ingenieus energetisch systeem dat in staat is zichzelf te voeden en op te laden, laag voor laag. Want als Russische matroesjka’s zit in het ene ‘lichaam’, het volgende. Van buiten naar binnen zijn dit:
annamaya kosha, het fysieke lichaam;
pranamaya kosha, het ademende of 
vitale lichaam
manomaya kosha, het geestelijke lichaam
vijanamaya kosha, het wijze lichaam
anandamaya kosha, het gelukkige lichaam.

Met dat laatste lichaam, ook wel bliss body, als einddoel van je innerlijke reis, is het goed om stil te staan en aandacht te besteden aan eerdere haltes. Zoals aan pranamaya kosha. Prana betekent ‘levenskracht of vitaliteit’, maya ‘gemaakt van’ en kosha is ‘lichaam’. Pranamaya kosha zorgt voor de continuering van het leven. Prana is de levensenergie die je biologische processen beheert en reguleert, zoals ademen, spijsvertering, celdeling en bloedsomloop. De Chinese geneeskunde spreekt over chi. De Egyptenaren noemen het ka. Verdwijnt het prana, dan houdt ook het leven op.

Er zijn verhalen bekend van yogi’s die in meditatie hun ademhaling of hartslag langere tijd stopzetten en zo prana ‘sparen’. Ze verspillen dan zo min mogelijk levensenergie. Gelukkig kun je ook met minder radicale manieren je energielichaam opgeladen houden. Door gezond te eten en zo min mogelijk gifstoffen binnen te krijgen, bijvoorbeeld. Maar misschien wel de beste manier om pranamaya kosha te voeden is met pranayama. Vaak wordt deze term vertaald als ‘ademhalingsoefening’, maar het is veel meer dan dat. In de yogafilosofie is die gebalanceerde ademhaling de sleutel tot een energiek leven.

Visualiseer hoe je 
levenskracht inademt 
en negatieve 
gedachten uitademt

Do’s & Don’ts

Doen:
  • Beoefen pranayama buiten, in de vroege ochtend. Zo profiteer je van de ochtendenergie.
  • Maak een wandeling aan zee 
op een stormachtige dag. 
We kunnen namelijk ook prana opnemen uit water. Vooral als waterdruppels ‘breken’ zou er 
veel prana zijn.
  • Zonnegroeten geven energie. Doe ze buiten, dan oogst je zowel de energie van de natuur als van de bewegingen zelf.
  • Lusteloos of moe? Oosterse geneeswijzen zoals acupunctuur en shiatsu hebben een gunstig effect op je energielichaam en kunnen blokkades opheffen.
Niet doen:
  • Koffie, suiker, sigaretten, alcohol; deze stoffen zorgen er volgens 
de yoga filosofie voor dat de 
energie in het lichaam te veel gestimuleerd wordt en we ons onrustig gaan voelen.
  • Forceer je ademhaling nooit bij pranayama-oefeningen. Is het lastig je adem lang vast te houden, sla dat gedeelte dan over of houd je adem kortere tijd vast.
  • Woede en frustratie verstoren onze energiehuishouding. Probeer je niet te laten meeslepen en breng je aandacht naar je ademhaling als je merkt dat je je ergens aan ergert.

Oefeningen voor extra levenskracht


Sungazing

Volgens yogi’s is de zon een van de krachtigste energiebronnen. Tijdens opkomst én ondergang 
van de zon neem je prana het beste tot je. Staar gedurende tien seconden in het zachte zonlicht. Knipperen mag. Let op: niet kijken in de felle zon, dan kun je je hoornvlies beschadigen.

Blaasbalg (Bhastrika pranayama)

Deze ademhalingstechniek heeft een zuiverende werking. Je zit in een comfortabele houding en ontspant de buik- en maagspieren. Adem in door 
je neus en trek dan op de uitademing met een snelle beweging je onderbuik in, zodat de lucht hard door je neus naar buiten wordt geduwd. Ontspan je buikspieren weer, de inademing volgt vanzelf. Herhaal in een rustig tempo tien tot dertig keer.

Aum chanten

De klank ‘aum’ harmoniseert de geest en heeft zo een helend effect op je energielichaam. Ook helpt 
het de ademhaling te verruimen waardoor je meer zuurstof binnenkrijgt en je je energieker gaat voelen. Begin na de volledige inademing de letter A vanuit de buik te maken en laat het geluid langzaam naar je borstbeen, keel en voorhoofd gaan, terwijl je de 
U en de M zegt. Herhaal tienmaal of zo vaak als prettig voelt.

Wisselademhaling 
(Nadi Shodhana pranayama)

Zit met een rechte rug, houd je linkerhand op je knie. Met je rechterduim sluit je het rechterneusgat af en adem je volledig uit door je linkerneusgat. 
Dan adem je in door links. Als je longen vol zijn, sluit je dit neusgat met je ringvinger en pink. Adem vervolgens uit door het rechterneusgat. Adem weer in door je rechterneusgat en herhaal de oefening. Begin met 1 minuut en bouw langzaam op tot circa 5 minuten. Voel na afloop het rustgevend effect.

Prana visualiseren

Visualisaties versterken het effect van pranayama. Stel je voor hoe de levenskracht door je lichaam beweegt terwijl je diep ademt. Op de inademing 
zie je hoe de vitale energie door je neusgaten naar binnen stroomt en je borstkas helemaal vult. Houd je adem drie tellen vast en visualiseer vervolgens hoe prana de neus weer verlaat en negatieve gevoelens en gedachten meeneemt.

Illustratie: Ingrid Bockting

Laat je energie stromen

Online training
  • Leer hoe je energie vrij door je lichaam kan stromen
  • Word fysiek sterk en kom meer in balans
  • Inclusief praktijkdag in het Banyan Center
bekijk de training
 
-
Geef hier je reactie:
  • Frans

    De Bhastrika voer ik uit met pauzes in de ademhaling: 4 tel inademing - 16 tel adempauze- 8 tel uitademing, da n wisseling van neusgat

Leer alles over Ayurveda op Sri Lanka