Myrna van Kemenade: ‘Kwetsbaarheid is ook een kracht’

Als danseres schitterde Myrna van Kemenade (44) op het toneel in musicals als Chicago en Saturday Night Fever. Na een beslissende reis door Thailand verruilde ze de uiterlijke wereld van de dans voor de innerlijke wereld van yoga. ‘Door yoga heb ik anderen pas echt leren begrijpen.’

 

Aan de stevige balken op de zolder van studio Yogadreams hangen grote witte doeken. Een winterse zon schijnt door het dakraam op de houten vloer van het voormalige armenweeshuis. Het zijn nog dezelfde planken als zo’n honderdvijftig jaar geleden. Toen sliepen hier de weeskinderen in rijen naast elkaar. Nu beoefenen cursisten van Yogadreams in de schommelende doeken hun Aerial yogahoudingen. Zouden ze iets met elkaar gemeen hebben, de weeskinderen en de yogastudenten?, vraag ik me vluchtig af. Hoeveel dromen zijn hier gedroomd, zo dicht onder de nok?

Yogadocente Myrna (44) danst alweer voor me uit. Steeds huurde ze er een verdieping bij, tot het gehele Zaanse monumentale pand gevuld was met yogaruimten. Elke verdieping heeft een studio, een kleedkamer en een lounge waar de cursisten voor en na de les thee kunnen drinken. Ze danst omdat ze trots is op ‘haar’ gebouw. Ze danst ook omdat ze nu eenmaal zo loopt. Vroeger was ze professioneel danseres. Dansen leerde ze bijna net zo snel als lopen, vertelt ze, als we later tegenover elkaar aan tafel zitten. Granenkoekjes, muntthee; een oosterse lamp beschijnt het plafond met gouden spikkeltjes.

Myrna: ‘Eigenlijk is mijn lichaam niet helemaal gebouwd voor het dansen. Sommige dingen kan ik echt niet, ik moest heel creatief zijn om het gewenste resultaat te behalen. Als kind droomde ik vaak dat ik, floep, zo in een spagaat sprong. Als ik dan wakker werd, huilde ik omdat het maar een droom was.’

Ze lacht er nu om, een beetje vertederd. ‘Toen ik afstudeerde aan de balletacademie zei een docent: “Jij kunt straks vast goed lesgeven, omdat je lichaam zo tegensputterde.” Hij bedoelde dat mijn eigen worsteling begrip zou opleveren voor anderen.’

Milder worden

Op fysiek vlak had hij gelijk, maar begrip hebben voor de emotionele moeilijkheden van een ander leerde Myrna pas echt door yoga. ‘Vroeger dacht ik als iemand depressief was: wat zeur je nou. Ik vond dat zo iemand gewoon een schop onder zijn kont nodig had. Nu denk ik weleens: oh Myr, dat kan best hard overgekomen zijn. Zelf was ik een zondagskind. Vrolijk, energiek, met een sterke wil. Ik had ouders die me altijd stimuleerden om mijn hart te volgen. Nu weet ik dat als je zo’n positief basisgevoel mist, het leven een hele kluif kan zijn.’

In haar yogalessen kwam ze ze allemaal tegen. Mensen die verlichting zochten voor hun burn-out, onzekerheid, depressie, relatieproblemen. Het maakte dat ze milder werd in haar oordeel, begripvoller.

Vond ze als kind haar eigen warme, onbezorgde jeugd normaal, nu voelt ze dat anders. ‘Mijn vader zei altijd dat hij het leed al voor ons had geleden, dat we het daarom nu zo goed konden hebben. Toen hij in dienst zat, kreeg hij een ongeluk met een vrachtwagen die in brand vloog. Hij liep brandwonden op en een ernstige blijvende beschadiging aan zijn been. Toen hij later trouwde, kreeg zijn zwangere vrouw een auto-ongeluk. Zij en het ongeboren kindje waren op slag dood. Zijn driejarige zoontje werd uit de auto geslingerd en mankeerde niets, hij is door een boer opgevangen. Een paar maanden na deze tragedie ontmoette hij mijn moeder. Met haar kreeg hij mijn zus en mij. Mijn broer heeft dus een andere moeder, maar hij voelt gewoon helemaal als mijn broer.’ Ze is stil. Heeft tranen in haar ogen. ‘Dit is allemaal gebeurd vóór mijn geboorte, maar het zijn wel de wortels waar ik uit voortkom. Als ik kijk naar deze geschiedenis voel ik heel veel dankbaarheid voor mijn jeugd.’

Knoop in de maag

Zestien jaar geleden, in de periode dat Myrna yoga ontdekte, was ze een succesvol danseres. Ze had net een grote rol in de musical Chicago gehad en zou over zes weken beginnen met dansen bij Saturday Night Fever. ‘Vóór die tijd ging ik in m’n eentje naar Thailand op reis. Op het eiland Koh Samui maakte ik kennis met Ashtanga yoga. Die pittige yogavorm beviel me goed, want ik was nogal beweeglijk – dat ben ik nog steeds, trouwens. Mediteren vond ik een stuk moeilijker. Maar toch, het kijken in mijn binnenwereld maakte los wat er in de kern zat. Mijn relatie was net verbroken en ik voelde me als een kind dat heeft gehoord dat Sinterklaas niet bestaat. Ik had mijn ouders als voorbeeld gehad, zij zijn nu nog steeds verliefd op elkaar. In m’n eentje op het strand kon ik dat verdriet toelaten. Door yoga en meditatie gaat je hart meer openstaan. Dat is eng, maar kwetsbaarheid is ook een kracht.’

Met het dansen was ik bevoorrecht – maar ik wilde meer de diepte in

Na haar reis danste Myrna in Saturday Night Fever, maar steeds meer met een knoop in haar maag. ‘Ik vond mezelf een verwend kreng, omdat ik met dit werk zo bevoorrecht was. Maar ik wilde toch echt meer de diepte in.’ Zoals haar ouders haar dat hadden geleerd, koos ze voor haar hart, zegde de professionele danswereld vaarwel en begon een opleiding tot docent Poweryoga. Ondertussen had ze een nieuwe vriend gekregen, met wie ze na anderhalf jaar dochter Amy kreeg. Ze begonnen yogastudio Yogadreams, die ze een paar jaar gezamenlijk runden.

In contact blijven

Amy is nu een mondige dertienjarige en de vriend is inmiddels haar ex-man. De reacties op hun scheiding vijf jaar geleden waren geschokt: ‘Als júllie het al niet redden…’ Myrna: ‘Het is bijna alsof een yogi niet mag scheiden. Zo voelde ik dat zelf ook, hoor. Ik probeerde de relatieproblemen ook heel zen te benaderen, het was een bevrijding toen ik mezelf toestond om af en toe gewoon te schreeuwen of met deuren te smijten.’ Ze zucht. ‘We maakten elkaar niet meer gelukkig als geliefden. We hebben de moed gehad elkaar vrij te laten en elkaar nieuw geluk te gunnen. Mijn worsteling zit meer bij Amy. Ze is heel sterk en vrolijk, maar zij heeft niet om die scheiding gevraagd. Hebben we haar daar niet mee beschadigd? Mijn ex-man woont weer samen, heeft een kindje, een hond en nog een baby op komst. Amy vindt die reuring van een gezin wel fijn. Kan ik haar in m’n eentje wel genoeg bieden? – dat vraag ik me af op onzekere momenten. Een tijdlang heb ik geprobeerd haar te pleasen met een toegeeflijke houding, maar dat werkt niet met een tiener. Nu geef ik meer regels en structuur en dat gaat veel beter. Ik probeer steeds met haar in contact te blijven, al vindt ze veel stom. Zoals mijn studio en de yoga. Ik snap het ook wel. Ik stop daar zo veel tijd in, die soms ten koste gaat van contact met haar. Mijn grootste angst is dat ze straks zegt: “Mama was er wel voor anderen, maar niet voor mij.” Dus als Amy bij mij is, probeer ik ook echt aanwezig te zijn.’

Sinds vorig jaar zomer heeft Myrna een nieuwe vriend. ‘Ik kan goed alleen zijn, maar het is ook fijn om weer te kunnen delen. In het begin zei hij dat hij wel kon zien dat ik lang alleen was geweest. Hij kreeg de kans niet om de deur voor mij open te houden. Ik heb echt weer moeten leren om soms achterover te leunen. Ik zie dat ook terug in de lessen, vooral bij vrouwen. Met achteroverbuigingen, overgave, hebben wij letterlijk moeite. We vinden het vaak gemakkelijker in de houding te staan voor als we nodig zijn. In het vliegtuig moet je eerst zelf een zuurstofmasker opzetten vóór je een ander kunt helpen. Zo is het ook in het gewone leven.’

Benieuwd wat yoga voor jou kan doen?

Bekijk Myrna’s lessen op Yogatv of volg de training Yoga voor beginners! In deze training leert Myrna je in 14 videolessen de belangrijkste yogahoudingen en laat zien hoe je deze goed en veilig uitvoert. Na les 1 ervaar je al wat yoga doet!

Ontmoet Myrna op de open dag in Zaandam

Kom op 7 april langs bij Myrna in haar studio Yogadreams. Tijdens deze open dag/informatiemiddag kun je Myrna ontmoeten, haar al je vragen stellen over haar lessen en (docenten)opleidingen.

Beeld: Harold Pereira

Yoga voor beginners

Online training
  • Leer de basis in 14 videolessen
  • Beheers de belangrijkste yogahoudingen
  • Yoga, meditatie en pranayama
bekijk de training
 

Leer alles over Ayurveda op Sri Lanka