Tranen bij Savasana, boosheid in de Krijgerhouding of een gevoel van blijdschap tijdens de Happy Baby. Journalist Catelijne Elzes vraagt zich af waarom yoga zo vaak emoties oproept. En hoe je hiermee kunt omgaan.
Yogadocent Esther de Graaf heeft daar wel ideeën over. Ze geeft onder andere les bij De Nieuwe Yogaschool in Amsterdam en ziet op de mat regelmatig sterke gevoelens opkomen.
“Volgens mij zijn er twee mogelijke oorzaken,” begint ze. “De eerste is dat je, bewust dan wel onbewust, naar de yogales komt met emoties over wat er op dat moment in je leven speelt. Zoals gedoe op het werk, spanning rondom de kinderen, de zorg voor je ouders. Tijdens de les vertraag je, onder meer met behulp van de adem, en dus ga je voelen. Opeens merk je bijvoorbeeld de stress van de dag op. Aan de andere kant kan het ook gebeuren dat er tijdens de les iets wordt aangeraakt wat zich in je systeem heeft vastgezet, een plek waar oude herinneringen of trauma’s opgeslagen liggen. In de yogafilosofie noem je dat een Samskara. Je kunt het zien als een spoor, een overblijfsel van iets wat je niet helemaal hebt kunnen doorvoelen. Door een bepaalde houding aan te nemen, kan zo’n Samskara aangeraakt worden en voelbaar worden.”
Gevoelig ego
En hoe zit het met de frustratie of de boosheid die soms in me opborrelt, bijvoorbeeld als ik een houding niet goed kan volhouden of het überhaupt niet lukt erin te komen? Esther geeft aan dat ze ook dat weleens in haar lessen ziet gebeuren.
“Ik zie dan geen openlijke boosheid, maar wel onrustig ademen. Of ik merk het doordat iemand steeds wat beweegt of om zich heen kijkt bij bijvoorbeeld heupopeners als de Duif- of Draakhouding. Het heupgebied wordt gelinkt aan emoties als frustratie, kwetsbaarheid en het loslaten van oude overtuigingen. Diepe heupopeners kunnen die gevoelens activeren en naar de oppervlakte brengen. Bepaalde houdingen hebben ook energetische stromingen die emoties oproepen. Zo kan een hartopener als Ustrasana leiden tot gevoelens van ruimte, vreugde of verdriet.”
Daarnaast triggert ego soms emoties. Je vindt dat je die Brug moet kunnen, geduldiger moet zijn in een Sphynx die drie minuten duurt of de Hoofdstand net zo goed moet uitvoeren als de mensen om je heen. Daar kun je geïrriteerd van raken.
Uitdagende houding
Diana Plenckers, yogadocent en voormalig directeur van de Saswitha Opleiding voor Yoga en Wijsbegeerte, vertelt dat ze tijdens haar lessen leerlingen vaak een bepaalde serie houdingen liet doen die voor velen uitdagend was. “We deden bijvoorbeeld een oefening waarbij je op de grond zit, je bovenarmen vastpakt, die optilt en dan je onderarmen op je hoofd legt. De meeste mensen hebben weinig ruimte in hun middenrif en het lukte ze niet om de houding aan te nemen. Daar werden ze bozig van.”
Met een gevoel omgaan
Hoe ga je vervolgens met zo’n gevoel om? Er doorheen ademen? Accepteren dat ook dit weer voorbij gaat? Of kom je uit de houding? Voor de groep van Diana vormde het een aanleiding om het erover te hebben. “Je denkt dat boosheid van buitenaf komt,” zegt ze, “dat iets of iemand je boos maakt. Maar de boosheid zit in je. Je raakt die plek aan. Door zo’n oefening ontstaat ruimte. Het bewustzijn raakt de grip op die plek kwijt. Je bent minder gevangen in wat je belemmert.”
Esther vult haar aan: “Je hoeft op de mat niets te bewijzen en zeker niet over je grenzen te gaan. Maar wat als je nog één ademhaling langer in de houding blijft? En als je uit een balanshouding valt, kun je je jezelf dan weer motiveren om op te veren, net als in het echte leven? Als je ergens spanning voelt, kun je met aandacht, adem en beweging ook ruimte creëren voor wat vastzit. Je hoeft het niet te analyseren met je hoofd. Je mag het gewoon doorvoelen en eventueel loslaten.
Yoga als liefdevolle vriend
Dat gaat echt niet in een keer. Je pelt geleidelijk laagjes af door bewust bij de emotie te blijven. Soms is het mogelijk om de energie van de emotie te laten gaan. Soms nog niet.” “Yoga is geen ‘quick fix’,” voegt Diana toe. “Maar yoga is wel een heel warme en liefdevolle vriend die je begeleidt bij alles wat je op je levenspad tegenkomt.”
*Dit artikel kom uit Yoga #4 2025 en is ingekort voor online. Meer lezen over yoga en emoties? Bestel het nummer hier.
