Water lijkt zo eenvoudig. Toch schuilt er een diepe wijsheid in deze vloeibare levensbron. In de Ayurveda wordt water niet alleen gezien als essentieel voor ons lichaam en het leven zelf, maar ook als medicijn voor de ziel.

Neem een moment om je glas water eens echt te bekijken. Het lijkt zo vanzelfsprekend. Kleurloos, geurloos, altijd aanwezig als je de kraan opendraait. En toch is water, volgens de duizenden jaren oude gezondheidsleer van Ayurveda, allesbehalve ‘gewoon’. Het is de drager van leven, verbinding, emotie en energie. In een wereld die steeds sneller beweegt, herinnert Ayurveda ons eraan dat de grootste heling vaak in het eenvoudigste te vinden is.

De bouwstenen van het leven

In de Ayurvedische filosofie vormen de vijf elementen, aarde, water, vuur, lucht en ether, de bouwstenen van al het leven. Water (jala) is daarbij het element van verbinding. Het maakt het lichaam soepel, geeft vorm aan onze emoties en zorgt ervoor dat energie kan stromen.

Water als universele verbinder

In de klassieke Ayurvedische geschriften, zoals de Charaka Samhita (circa 100 v.Chr.), wordt water niet alleen geprezen als noodzakelijk, maar ook als zuiverend en voedend voor ojas. In Ayurveda is ojas een van de belangrijkste, maar ook meest subtiele begrippen. Je kunt het zien als de essentie van vitaliteit, levenskracht en immuunsysteemkracht. De bekende arts en Ayurvedisch leraar Vasant Lad noemt water het vloeibare medium dat alles met elkaar verbindt in de natuur, in ons lichaam en in onze emoties. Ook in de Sushruta Samhita, een ander eeuwenoud medisch werk, wordt water beschreven als het fundament van vitaliteit en een kracht die helpt om balans te brengen in lichaam en geest en in de drie dosha’s: Vata, Pitta en Kapha.

Hoe water de dosha’s in balans brengt

Volgens Ayurveda is ieder mens uniek opgebouwd uit een combinatie van drie levensenergieën, of dosha’s: Vata (lucht en ether), Pitta (vuur en water) en Kapha (aarde en water). Water speelt een sleutelrol in het balanceren van deze drie energieën: Kapha is zwaar en koel van aard en vindt in water stabiliteit en koestering. Pitta, vuriger van karakter, wordt door water getemperd en gereguleerd, het voorkomt dat het innerlijk vuur ons verteert. En Vata, licht en droog, heeft het vocht en de zachtheid van water nodig om te gronden en tot rust te komen. Water is dus niet alleen een fysieke substantie, maar een subtiele energie die op alle niveaus van ons bestaan invloed uitoefent. Lichamelijk, emotioneel én spiritueel.

Hoe tranen reinigen

In Ayurveda worden tranen gezien als meer dan een emotionele uitbarsting: ze zijn een natuurlijke expressie van het waterelement in ons. Waar in de westerse wereld huilen vaak wordt weggedrukt, beschouwt Ayurveda tranen als een vorm van reiniging. Het is een mechanisme waarmee spanning en onverwerkte indrukken het lichaam verlaten. Een huilbui werkt dan als een zachte regen die de lucht zuivert. Daarna volgt vaak opluchting, lichtheid en een hersteld gevoel van stroming.

De manier waarop we huilen kan bovendien iets zeggen over onze constitutie: tranen uit verdriet zijn vaak zwaar en koel (Kapha), tranen uit frustratie of woede dragen warmte in zich (Pitta), terwijl tranen van ontroering of vreugde licht en vluchtig aanvoelen (Vata).

De Ayurvedische les is eenvoudig: tranen onderdrukken betekent het water vasthouden. Huilen toestaan betekent meebewegen. Elke traan draagt niet alleen verdriet, maar ook heling en opent ruimte voor een nieuwe, lichtere stroom in jezelf.

*Dit artikel kom uit Yoga #4 2025 en is ingekort voor online. Meer lezen over de kracht van water volgens de Ayurveda? Bestel het nummer hier.

Wakker de eigenschappen van het water-element aan met Daphne Koken

De inhoud op deze pagina wordt momenteel geblokkeerd om jouw cookie-keuzes te respecteren. Klik hier om jouw cookie-voorkeuren aan te passen en de inhoud te bekijken.
Je kan jouw keuzes op elk moment wijzigen door onderaan de site op "Cookie-instellingen" te klikken."