In de Veda’s, heilige Indiase geschriften, staat beschreven dat we niet alleen met elkaar verbonden zijn, maar met alles in de schepping; met mensen, bomen en dieren, álles. Journalist Anne Wesseling ging op zoek naar het diepgewortelde ‘wij’ van de hindoefilosofie.

Ooit vertelde iemand me dat de oude Indiase Veda’s eindigen met een oproep tot gezamenlijkheid. Die oproep, daar wilde ik meer van weten. Zou het niet mooi zijn om dat een keer te onderzoeken, door te laten dringen, in dit tijdperk van ieder voor zich, hullie-zullie en gedoe over hoe verschillend we zogenaamd zijn? Dus ik haalde een van de heilige geschriften in huis.

Rig Veda

Er zijn vier Veda’s, en mijn exemplaar was de ‘Rig Veda’. Het boek eindigde inderdaad met wat je een oproep zou kunnen noemen.

Ik vertaal: ‘Weet dat wij allen een gemeenschappelijk doel nastreven en dat we voorbestemd zijn om in volmaakte harmonie samen te leven, samen te genieten en samen vervulling te ervaren.’ Mooi! Ik zocht naar meer, naar uitleg, naar de gedachten erachter – maar de rest van het boek was zo ongrijpbaar als een stukje eierschil in een bakje eiwit. Er werd voornamelijk gebeden om voedsel en om regen, om koeien en om zonen, leek het. En met toenemende wanhoop worstelde ik me door wat hoofdstukken heen, met zinnen als (ik waag me niet eens aan een vertaling): ‘Set forth the gleaming one, the song-inspirer, not foolish with, the foolish, fort-destroyer, who leadeth with his hymns to thought of conquest, gold-bearded, richly splendid with his armour.’

Kennis van de zieners

Wat is nu de kern van de Veda’s? Waarin zit dat gevoel van verbondenheid? Hoe moet je die Veda’s eigenlijk lezen? Niet op eigen houtje, zoveel is duidelijk. Daarom maak ik een afspraak met Bikram Lalbahadoersing. Hij studeerde psychologie, filosofie en Sanskriet, volgde een opleiding tot hindoegeestelijke en is nu hoofd Hindoe Geestelijke Verzorging bij het Ministerie van Veiligheid en Justitie. Hij kan de Veda’s in de oorspronkelijke taal, het Sanskriet, lezen, maar heeft ook kijk op de religieuze aspecten, de filosofie en psychologie ervan.

Amusante vraag

“Léés je de Veda’s vaak?” wil ik weten als hij naast me zit. We hebben thee besteld, op tafel ligt een stapel boeken en ik heb een amusante vraag gesteld, zie ik aan zijn reactie. “Als een hindoe tegen een andere hindoe zegt: ‘Ik ga eens even de Veda’s lezen’, dan moet die ander daar waarschijnlijk een beetje om lachen,” zegt Bikram eerlijk. “Zelf lees ik bijvoorbeeld liever de ‘Bhagavad Gita’, de ‘Mahabharata’ of de Upanishads. De verhalende boeken. Die zijn toegankelijker, daar staan normen en waarden duidelijk in omschreven, dat is veel praktischer.”

Zelfrealisatie

Het lastige van de Veda’s, legt hij uit, is dat ze gaan over geopenbaarde kennis. Het is kennis die ‘gezien’ is door rishi’s (zieners). Die rishi’s hebben een ervaring gehad die binnen het hindoeïsme Zelfrealisatie heet en die te maken heeft met een soort godsbeleving. De Veda’s zijn uitingen daarvan, maar het zijn bovenal uitingen van iets wat niet in woorden is te vangen of te begrijpen. De kennis van de rishi’s is lang uit het hoofd geleerd en van persoon op persoon doorgegeven – de teksten zijn pas later op schrift gesteld, en er een jaartal op plakken is lastig, zo niet onmogelijk. Dat geeft niet, want namen en rugnummers zijn dus niet waar het hier om gaat. Het gaat om de ervaring van een soort goddelijke verbondenheid. Dát is wat de rishi’s wilden doorgeven.

Onmetelijk bewustzijn

Die Zelfrealisatie, is een besef van verbondenheid met iets wat je zou kunnen omschrijven als een onmetelijk bewustzijn. “Stel je een pot met water voor, op de bodem van een rivier,” zegt Bikram. “Als de pot breekt, zie je dat het water nooit onderbroken is geweest. Zo is het ook met dat onmetelijke bewustzijn. We zetten muren neer en zeggen: ‘Dit ben ik’. Maar als de muren wegvallen, is bewustzijn weer één.”

Tekst: Anne Wesseling

*Dit artikel kom uit Yoga #4 2025 en is ingekort voor online. Meer lezen over de Veda’s? Bestel het nummer hier.

Maak een reis door de elementen in deze yogales

De inhoud op deze pagina wordt momenteel geblokkeerd om jouw cookie-keuzes te respecteren. Klik hier om jouw cookie-voorkeuren aan te passen en de inhoud te bekijken.
Je kan jouw keuzes op elk moment wijzigen door onderaan de site op "Cookie-instellingen" te klikken."