YogaOnline

De Lotushouding is geïnspireerd op de lotusbloem, die onbezoedeld vanuit de modder boven het water bloeit. Zowel in het hindoeïsme als in het boeddhisme is het een belangrijk symbool. ‘In Lotus bereikt de yogi ongeëvenaarde kennis’, vermeldt de Hatha yoga pradipika, een van de klassieke yogageschriften. Ook voor boeddhisten – Boeddha zou zelfs zijn geboren op een lotusblad – is de Lotushouding de meest verheven staat waarin een mens zich kan bevinden: het hoofd richting de hemel, de voeten geworteld in de aardse wereld.

‛Die verbondenheid tussen kosmos en aarde maakt het tot de meest essentiële houding die er is,’ zegt Rob Obermeyer, oprichter van Yoga Centrum Utrecht. Hij haalt een verhaal aan van Shiva, die een volgeling uitlegt dat er 8400 fundamentele houdingen zijn. ‘En als ik daar geen tijd voor heb?’ vraagt de volgeling. ‘Richt je dan op deze 32 houdingen’, antwoordt Shiva. ‘En als dat me óók niet lukt?’ reageert de volgeling weer. ‘Dan volstaat de Lotus.’

Eigenlijk zijn alle houdingen in yoga erop gericht om uiteindelijk in Lotus te kunnen zitten, stelt Rob Obermeyer. ‘Lotus staat voor aanwezig zijn door terugtrekking, in plaats van op het puntje van je stoel zitten. Het einddoel van yoga is zelfinzicht. De Lotus is dé houding om dat te bereiken. Je bent stil en tegelijkertijd alert. Zo bereik je uiteindelijk een ultiem evenwicht tussen in- en ontspanning. Als je ligt, in Savasana bijvoorbeeld, ben je té ontspannen. Dan is er de kans dat je wegdommelt.’

Urenlang zitten

Voor de meeste beginners is de Lotushouding nog niet weggelegd. De Halve Lotushouding (Ardha Padmasana), waarbij één voet op het tegenovergestelde dijbeen rust, is vaak al een hele opgave. Dat is te wijten aan de stoel, een westerse uitvinding waar Rob Obermeyers oude Indiase leraar Harish Johari flink op kon mopperen. Door de stoel is de conditie van onze rug sterk achteruitgegaan.

Urenlang moeiteloos in Lotus zitten vergt dan ook jaren van oefening. Obermeyer: ‘Ik weet nog dat ik, toen ik zelf nog les volgde, eens 2,5 uur aaneen in Lotus zat. Toen ik overeind kwam, keek mijn leraar me teleurgesteld aan en zei: “Kun je nu nóg niet stilzitten?”’ Maar laat dit je niet afschrikken: met een halfuurtje bereik je ook al heel veel. ‘Na een kwartier begint je lichaam te ontspannen.’

Beoefening

Neem de tijd voor de Lotushouding: doe alles in een rustig tempo. Start vanuit kleermakerszit en leg altijd het rechterbeen over het linker. ‘De linkerkant van je lichaam is dan actief, die correspondeert met de rechterhersenhelft. Dat is de plek in onze hersenen waar het voelen en het gewaarworden plaatsvindt, en dat wil je aanspreken om inzicht te verkrijgen.’

Plaats je hoofd in lijn met je rug door je kin iets in te trekken. Door de ademhaling richt je borst zich vanzelf wat op. Verbeeld je vervolgens dat je aan je kruin omhoog wordt getrokken. De handen laat je rusten op de knieën, met de palmen omhoog of in Jnana Mudra, waarbij de duim de wijsvinger raakt.

Observeer dan de adem. Daar hoef je niets voor te doen, die komt vanzelf. Dat is inzicht nummer één dat je verkrijgt door de Lotus te doen: je ademt niet, je ‘wordt’ geademd. ‘Het kan heel bevrijdend zijn je te realiseren dat het meest essentiële, namelijk het ademhalen, vanzelf gaat. Jij speelt daar helemaal geen rol in, zo belangrijk ben je niet.’

Ook je gedachten blijken te komen en gaan wanneer ze willen: inzicht nummer twee. ‘Wij mensen zijn doeners. In Lotus laat je het doen los. Daardoor word je vanzelf een stuk rustiger. Ik zeg leerlingen expres niet dat ze ergens op moeten focussen: dan móeten ze weer iets. De enige opdracht die je krijgt is: neem waar dat gedachten, gevoelens en impulsen verschijnen, maar verbind je er vervolgens niet mee.’ Laat ze in plaats daarvan gewoon voorbij drijven.

Een waarschuwing: nogal wat overfanatieke Lotus-beoefenaars kampen met knieklachten. Wees daarom aardig voor je knieën door na de oefening je benen goed te strekken.

Zo doe je de Halve Lotus (Ardha Padmasana)

1 Ga zitten in kleermakerszit (Sukhasana). Voel hoe de grond je lichaam draagt.
2 Pak je rechtervoet en leg hem op je linkerlies. Laat de beweging vanuit je rechterheup komen.
3 Trek je rechterhiel zo dicht mogelijk tegen je onderbuik aan.
4 Richt je rechtervoetzool zo veel mogelijk naar boven.
5 In de Halve Lotus blijft het linkerbeen op de grond. Trek je linkervoet zo dicht mogelijk naar je toe.