Neem een abonnement
Cadeau: Daytox
het boek van Kyra de Vreeze
is t.w.v. € 17,50
Satyananda yoga
Satyananda yoga
Toegewijd en bewust handelen, dat is het doel van Stayananda yoga. Swami Satyananda wilde yoga toegankelijk maken voor zo veel mogelijk mensen.
Tekst: Christel Jansen, beeld: Maaike Chavanu
‛Waar het werkelijk om gaat in yoga, is bewustzijn in alles wat je doet. Yoga is een methode om je te verbinden met je ware zelf.’ Deze uitspraak van Swami Satyananda Saraswati is indicatief voor zijn leer. Satyananda is daar zelf het levende voorbeeld van. Geboren in 1923 in een eenvoudig gezin aan de voet van de Himalaya, had hij vanaf zijn vijfde meerdere spirituele ervaringen. ‛Ik was me er nauwelijks van bewust dat ik een lichaam had. Ik wist wel dat ik er een had, maar ik kon er niets mee,’ zegt hij in een radio-interview over deze ervaringen.
De ouders van Satyananda wisten zich in die tijd ook geen raad met de ongrijpbare ervaringen van hun jonge kind. Ze consulteerden verschillende artsen, maar niemand had een antwoord – tot een ‘wijze’ adviseerde hun zoon een spirituele opvoeding te geven. Wat zo’n opvoeding precies inhield, heeft Satyananda nooit toegelicht. Mogelijk kreeg hij grote vrijheid om zich te ontwikkelen. Feit is dat hij verder het leven van een gewone jongen leidde, die naar school ging en dol was op sport.
Naar de goeroe
Op zijn negentiende verliet Satyananda het ouderlijk huis om in de ashram van zijn goeroe Swami Sivananda (1887-1963) te gaan wonen, de grote Indiase leermeester die veel heeft gedaan om yoga in het Westen te verspreiden. Sivananda spoorde hem aan zich vooral te richten op Bhakti yoga, de yoga van de toewijding en Karma yoga, de yoga van het onbaatzuchtig handelen. ‘Werk hard en je wordt gereinigd. Dan zal het licht zich in jou verspreiden.’
Twaalf jaar lang volgde Satyananda dit advies op, hij studeerde en voerde zijn dagelijkse taken uit. Met als gevolg dat hij goed geaard raakte en de niet altijd prettige ervaringen uit zijn jeugd verdwenen. Satyananda was klaar voor een volgende stap.
In India is het goed gebruik om, nadat je een aantal jaren je goeroe hebt gediend, te vertrekken en je eigen weg te gaan. Na enkele jaren als bedelmonnik door het land te hebben gezworven, vestigde hij zich in de staat Bihar, van oudsher een spirituele staat: Boeddha kwam er tot verlichting. Daar richtte Satyananda in 1963 zijn eigen school op, de Bihar School of Yoga.
Meer yogastijlen
34 oefeningen
In het Westen staat zijn leer bekend als Satyananda yoga. Het specifieke van deze leer is dat het een compleet yogasysteem is, dat aspecten bevat uit de Kriya yoga (voor het opwekken van energie), Karma yoga (om die energie belangeloos in te zetten), Jnana yoga (voor meer kennis en inzicht) en Bhakti yoga, de yoga van de overgave, om toewijding te bereiken in al je handelingen.
Praktisch betekent dit dat je door asana, pranayama en meditatie je lichaam, geest en energie in harmonie brengt. Wat je daarbij nastreeft is een groter bewustzijn in alles wat je doet. Niets nieuws aan de yogahorizon, denk je misschien, maar wel als je ziet op welke manier Satyananda dat doet. In navolging van zijn meester wil hij yoga toegankelijk maken voor zo veel mogelijk mensen. Daartoe ontwikkelde hij technieken die eenvoudig zijn toe te passen in het leven van de drukke westerling.
Kenmerkend voor zijn stijl zijn onder andere 34 oefeningen, verdeeld in drie groepen asana’s, om prana of levensenergie vrij te maken. De eerste serie bestaat uit anti-reumatische oefeningen om de gewrichten los te maken. De tweede groep richt zich op het spijsverteringsstelsel en de derde serie oefeningen wil de energiestroom in het lichaam verbeteren en zogenaamde neuromusculaire knopen doorbreken die zich vooral ophopen in het bekkengebied. De oefeningen worden door Chinees geneeskundigen ook wel beschouwd als ‛acupunctuur zonder naalden’.
‘Wanneer je deze drie series achter elkaar beoefent, komt je hele lichaam aan bod,’ zegt Maaike Chavanu, die als een van de weinigen in Nederland een officieel Satyananda yogacentrum heeft. ‘De 34 oefeningen vormen een prima voorbereiding op de yogahoudingen, maar je kunt ze ook zelfstandig beoefenen als een asana.’
Nu is het niet zo dat je in alle lessen de 34 oefeningen doet. Chavanu: ‘In elke les doen we asana’s en pranayama. In die zin onderscheiden de wekelijkse lessen zich niet heel veel van andere yogalessen, behalve dan dat de nadruk wordt gelegd op bewustwording. Het zijn lessen met een meer spirituele inslag. Met mantra zingen, en de eindontspanning volgens Yoga Nidra.’
Opvolger
In 1988 vestigde Satyananda zich definitief in zijn tweede ashram bij Rikhja, waar hij sindsdien een teruggetrokken bestaan leidt. Zijn leer wordt voortgezet en uitgebreid door zijn leerling Swami Niranjanandana (kortweg Niranjan), die al op vierjarige leeftijd bij zijn goeroe in de ashram kwam wonen. Toen Niranjan elf jaar was, stuurde Satyananda hem de wereld in en gaf hij, jong als hij was, al lezingen in het Westen. Toen hij elf jaar later terugkeerde naar India volgde hij Satyananda op.
Bihar Yoga Bharati
In 1994 stichtte hij de Bihar Yoga Bharati, de eerste door de Indiase regering erkende yoga-universiteit. Hier worden yogatechnieken wetenschappelijk getoetst. De universiteit bouwt voort op een oude kloostertraditie waar wonen, werken en studeren samengaan en is in die zin vergelijkbaar met het leven in de ashram.
‘Het is belangrijk dat hoofd, hart en handen in harmonie zijn.’
Volgens Maaike Chavanu, die regelmatig naar een van de ashrams in India afreist, vormt harmonie in alles wat je doet een van de uitgangspunten: ‘Ook in de ashram is het een belangrijk principe dat hoofd, hart en handen in balans zijn. Naast yoga en meditatie krijg je elke dag een taak toebedeeld. Iedereen werkt mee. Het gaat er daarbij vooral om hoe je met je taak omgaat, dat is yoga.’
Voor iedereen
Een groot streven binnen Satyananda yoga is nog steeds yoga zo breed mogelijk te verspreiden. In de ashrams worden studenten getraind om les te geven in gevangenissen, het leger en medische instituten, en aan de allerarmsten. Bovendien vulde Niranjan de leer van Satyananda aan met de SWAN-principes, een afkorting van Strengths, Weaknesses, Ambitions and Needs, een variant op de sterkte-zwakteanalyse, een belangrijk onderdeel van veel managementtrainingen. ‘Kwaliteiten die we nodig hebben voor onze spirituele evolutie,’ meent Niranjan.
Daarnaast ontwikkelde hij ook de Vijf Capsules, vijf groepen oefeningen (mantra zingen, asana, pranayama, Yoga Nidra en meditatie) die je over de dag verspreid, in blokken van tien minuten, kunt uitvoeren. Zo wordt yoga letterlijk toegankelijk gemaakt voor iedereen. En dat is belangrijk, zegt Satyananda, want: ‘Wil je de vruchten van yoga plukken, dan moet je tenminste een halfuur tot een uur per dag vrijmaken voor yogahoudingen, ademoefeningen en het trainen van de concentratie en meditatie. Dit zal je dichter bij jezelf brengen.’
Satyananda in Nederland
In het Westen is deze yogastroming nog niet zo zichtbaar als bijvoorbeeld Iyengar of Ashtanga yoga, maar ook hier krijgt de vorm steeds meer aanhangers. In Nederland wordt Satyananda yoga onderwezen bij Yogabindu en verder onder andere in Almere, Amsterdam, Rotterdam en Tilburg. Bij Kidsyoga kun je opleidingen volgen tot docent kinder- en tieneryoga vanuit de Satyananda traditie.
Meer weten?
* Via www.yogabindu.nl kun je onder andere de Satyananda yogaboeken bestellen, waaronder het standaardwerk Asana Pranayama Mudra Bandha
* www.kidsyoga.nl
* www.yogavision.net is de officiële Indiase website
* www.syae.org, de Satyananda Yoga Academy Europe
* Voor meer informatie over de activiteiten op de Nederlandse Satyananda yogacentra kun je je abonneren op de nieuwsbrief, via satyanandayoganederland@hetnet.nl
Yogashop
Yoga Magazine Basics
Nieuw in de shop
Yoga en meditatieproducten van hoge kwaliteit. Duurzaam geproduceerd en van ecologische materialen die fijn aanvoelen, er mooi uitzien en ook bij veelvuldig gebruik in model blijven.
Nu in de winkel
Nieuwsbrief
Abonneer je hier op de nieuwsbrief
